Een Jaar van Barmhartigheid

denkaanuwbarmhartigheidBarmhartigheid. Is dat niet een wat ouderwets en gedateerd woord? Het past goed in zo’n rijtje: barmhartigheid, goedertierenheid en ontferming.

Zijn dat nu eigentijdse woorden om te gebruiken in een (naar de typering van een gemeentelid in reactie op de nieuwe website) ‘open, vernieuwende en inspirerende’ gemeente?

Dat is op zich natuurlijk een goede vraag. Want we willen graag de taal van vandaag speken in onze geloofsgemeenschap. Maar dat kan ook gevolgen hebben die we misschien helemaal niet willen.

Gewone taal?

Je kunt het vergelijken met de Bijbel in Gewone Taal. Dat is een prachtige, toegankelijke en eenvoudige Bijbel. Maar voor die toegankelijkheid wordt ook een prijs betaald: sommige betekenisvolle en diepgaande woorden worden nu met eenvoudige begrippen aangeduid. En daarmee gaat toch iets verloren.

Toen ik in een pastoraal gesprek zei dat ik ging preken over en pleiten voor barmhartigheid was de reactie: ‘dat is best een ouderwets woord, maar ook wel heel warm’. Ja, barmhartigheid is een woord om warme gevoelens bij te krijgen. Dat is eigenlijk zelfs de essentie van het woord: gevoelens hebben, bewogen raken, in je maagstreek merken dat er medelijden en ontferming nodig zijn in een situatie van nood en lijden.

Met gevoel

Het woord barmhartigheid heeft in het Hebreeuws van het Oude Testament te maken met ‘ ingewanden’ en met ‘baarmoeder’. Barmhartigheid is inderdaad een warm en intiem woord vol gevoel en bewogenheid.

Laten we het woord in de kerk daarom maar eens in ere herstellen. Barmhartigheid. Je moet het even een paar keer op je lippen proeven. Barmhartigheid. Barmhartigheid.

En dan klinkt daar dat gebed van Psalm 25:6

Denk aan uw barmhartigheid, HEER,
aan uw liefde door de eeuwen heen.

Franciscus

Het is de laatste Bijbeltekst die Paus Franciscus noemt in het inspiratiedocument dat hij schreef met het oog op het Bijzondere Jubeljaar van Gods Barmhartigheid dat begint op dinsdag 8 december en dat voor mij de directe aanleiding is om op zondag 6 december te preken over dit thema. En ik wil pleiten voor wat bisschop Gerard de Korte ‘ een cultuur van barmhartigheid’ noemt.

Want dat is wat we noig hebben. Persoonlijk: we hebben vergeving nodig want we zijn imperfecte mensen en barmhartigheid geeft ons de moed om imperfect te zijn. Kerkelijk: we willen een geloofsgemeenschap zijn waar we elkaar niet oordelen, waar we elkaar onze misstappen kunnen vergeven, waar we ons kwetsbaar durven opstellen omdat er altrijd met genadige ogen naar ons gekeken wordt. Als samenleving: in een wereld vol angst is er barmhartige liefde nodig, voor slachtoffers en daders, voor armen en rijken, voor ieder mens.

Verlangen naar barmhartigheid

Graag maak ik me ook dit verlangen van Franciscus eigen, waarin hij de barmhartigheid ook praktisch maakt door te spreken over de werken van barmhartigheid: ‘Het is mijn vurig verlangen dat het christenvolk gedurende het Jubileum nadenkt over de werken van lichamelijke en geestelijke barmhartigheid. Het zal een manier zijn om ons geweten wakker te schudden, dat vaak ingeslapen is ten overstaan van het drama van de armoede, en om steeds meer door te dringen tot de kern van het Evangelie, waar de armen de bevoorrechten zijn van de goddelijke barmhartigheid.’

En: ‘Mogen wij ons in dit Jubeljaar laten verrassen door God. Hij wordt nooit moe de deur van zijn hart wijd open te zetten om te herhalen dat Hij ons liefheeft en met ons zijn leven wil delen. De Kerk voelt sterk de behoefte de barmhartigheid van God te verkondigen. Haar leven is authentiek en geloofwaardig, wanneer zij van de barmhartigheid haar overtuigde boodschap maakt. Zij weet dat vooral op een ogenblik als het onze, dat vol grote verwachtingen en tegenstellingen is, haar eerste taak is allen binnen te leiden in het grote mysterie van de barmhartigheid van God door het gelaat van Christus te aanschouwen.’

ds. Jos Douma
maandag 30 november 2015

Waar vind je ons

Plantagekerk Zwolle
Ter Pelkwijkstraat 17
8011 SE Zwolle
  

Kom kennismaken! Routebeschrijving

Waar vind je ons

Plantagekerk Zwolle
Ter Pelkwijkstraat 17
8011 SE Zwolle

Kom kennismaken! Routebeschrijving