Een monastieke inspiratiedag in Zwolle

kloostergangDonderdag 18 februari is ons kerkgebouw een van de locaties van een monastieke inspiratiedag die in Zwolle wordt gehouden: ‘Monastiek: anders missionair!?’ De andere locatie is het Dominicanenklooster. Onze predikant Jos Douma is een van de organisatoren van deze dag en zal er ook spreken. Hieronder schrijft hij iets meer over deze dag.

Is de missionaire kerk van de 21e eeuw misschien allereerst een monastieke kerk? Dat vind ik een boeiende vraag. Overal zie ik enerzijds een zekere moeheid rond een activistische en idealistische gekleurde manier van missionair (moeten) zijn. En anderzijds neem ik heel breed waar dat mensen behoefte hebben aan stilte, verdieping, aandachtigheid, ritme en eenvoud. En dat is waar het over gaat als we het woord ‘monastiek’ gebruiken.

Monastique

‘Monastiek’ is een bijvoeglijk naamwoord dat veel potentie heeft om de processen die in kerken gaande zijn nader in beeld te brengen. ‘Monastiek’ komt van het Franse ‘monastique’ en ook van het Latijnse ‘monasticus’ en het Griekse ‘monastikos’ dat te maken heeft met ‘monazein’: alleen leven. En de meest directe vertaling van ‘monastiek’ is: ‘het kloosterleven betreffende’.

Wat kan het kerkelijke leven leren van het kloosterleven? En wat kan een missionaire kerk leren van een monastieke benadering? Dat is de vraag die door de Inspiratie op 18 februari (opnieuw) op de agenda wordt gezet. Want het zou, voorbij alle activisme en idealen, wel eens zo kunnen zijn dat de rust en de eenvoud die eigen zijn aan het monastieke verlangen precies is wat kerken nodig hebben én wat ze te bieden hebben aan de samenleving.

Vreemdelingen en priesters

In zijn nieuwste boek ‘Vreemdelingen en priesters. Christelijke missie in een post-christelijke omgeving’ voert Stefan Paas ook een pleidooi voor de monastieke benadering. In hoofdstuk 3  beschrijft Paas zes manieren waarop de kerken in Europa gereageerd hebben op de secularisatie van de moderne tijd. Eén van die manieren is die van ‘de kerk als tegencultuur’. Het gaat dan over de anabaptisten die gemiddeld genomen zeiden en zeggen: de kerk als tegencultuur is ‘een gemeenschap die zich onderscheidt van de wereld door radicale navolging van Christus, een vurig geloof, hartelijke gemeenschapszin en een heilig leven’ (blz. 74).

Naast dat hij er sympathie voor heeft, koestert Stefan Paas ook reserves ten aanzien van deze stroming. Kort gezegd komt dat hierop neer: het is niet goed om kerk en wereld zo tegenover elkaar te zetten en tegen elkaar uit te spelen (en de wereld zo zwart mogelijk af te schilderen) als in deze manier van denken gebeurt. Paas pleit er dan ook voor om niet langer over ‘tegencultuur’ te spreken maar over over intensief-christelijke gemeenschappen in een formeel-christelijke wereld’ (blz. 75).

De kloosterkaart

Paas verbindt daar een interessante conclusie aan. De kerk die de anabaptistische afslag wil nemen om missionair vruchtbaar te zijn in de samenleving, moet zich niet willen presenteren als een ‘tegencultuur’ maar als een ‘intensieve cultuur’ zoals de kloosters altijd al gedaan hebben.

Schrijvend over de anabaptistisch geïnspireerde gemeenschappen stelt Stefan Paas:

…zij moeten niet de sektarische kaart spelen, maar de kloosterkaart. De beweging van de nieuwe monastiek (new monasticism) lijkt mij een waardige en missionair relevante vertegenwoordiger van dit radicaal-reformatorische ideaal. Die beweging presenteert zich niet zozeer als een alternatief voor andere kerken (niet iedere christen hoeft het klooster in), maar als een mogelijkheid voor christenen om zich intensief toe te wijden aan een ideaal van discipelschap door een zekere afstand te bewaren tot de laat-moderne consumptiecultuur. Zulke groepen christenen dienen hun omgeving en houden de rest van de kerk een ideaal voor van radicaal discipelschap en profetische kritiek – zonder de band met de kerken te verbreken. (…) Er zijn verschillende, elkaar aanvullende manieren van christenzijn en de ene manier is radicaler dan de andere. (blz. 77-78)

Boeiend, dit pleidooi voor het spelen van de kloosterkaart. Is monastiek het nieuwe missionair? Dat is één van de vragen die centraal zal staan op donderdag 18 februari 2016 in Zwolle!

Kijk ook op: monastiekandersmissionair.nl.

Lees het verhaal dat Jos Douma hield hier na: Mag ik een monastiek momentje van U?

Waar vind je ons

Plantagekerk Zwolle
Ter Pelkwijkstraat 17
8011 SE Zwolle
  

Kom kennismaken! Routebeschrijving

Waar vind je ons

Plantagekerk Zwolle
Ter Pelkwijkstraat 17
8011 SE Zwolle

Kom kennismaken! Routebeschrijving